Pr├şznaky a d├┤sledky nedostatku vitam├şnu D. T├Żkaj├║ sa aj v├ís?

Vitam├şn D je pre n├í┼í organizmus doslova nenahradite─żn├Ż. Prispieva k spr├ívnemu fungovaniu imunitn├ęho syst├ęmu a svalov. Udr┼żiava zdrav├ę zuby a kosti, zohr├íva d├┤le┼żit├║ ├║lohu v procese delenia buniek. Ako sa prejavuje jeho nedostatok a ak├ę skupiny ─żud├ş ohrozuje najviac?

Prv├ę pr├şznaky nedostatku vitam├şnu D

  • ├Ünava, ÔÇ×skleslos┼ąÔÇť n├ílady, vy─Źerpanos┼ą,
  • bolesti svalov alebo svalov├ę k┼Ľ─Źe,
  • boles┼ą kost├ş a chrbta,
  • svalov├í slabos┼ą, zn├ş┼żen├í regener├ícia,
  • zn├ş┼żenie prirodzenej obranyschopnosti,
  • zmeny n├ílady, depresia.

Ak├ę to m├┤┼że ma┼ą zdravotn├ę d├┤sledky?

  • Zhor┼íen├í mineraliz├ícia, oslabenie a po┼íkodenie kost├ş, vr├ítane krivice (rachit├şda) u det├ş,
  • extr├ęmna rachit├şda ÔÇô deform├ície a boles┼ą kost├ş u det├ş,
  • tetanick├ę k┼Ľ─Źe,
  • ochorenia ├║stnej dutiny (kazy, chyby zubov, paradent├│za, zubn├ę abnormality),
  • osteomal├ícia u dospel├Żch s podobn├Żmi pr├şznakmi ako rachit├şda,
  • osteopor├│za ÔÇô nedostatok vitam├şnu D m├┤┼że by┼ą pr├ştomn├Ż a┼ż u 50 % ┼żien s osteopor├│zou,
  • n├íchylnos┼ą na ochorenia ÔÇô zn├ş┼żenie imunity.

Rizikov├ę skupiny pacientov

  • Osoby so sedav├Żm sp├┤sobom ┼żivota,
  • star┼íie osoby a ─żudia so zn├ş┼żenou pohyblivos┼ąou,
  • doj─Źat├í a deti do 5 rokov,
  • tehotn├ę a doj─Źiace ┼żeny,
  • ┼żeny po menopauze (> 50 rokov),
  • dospel├ş nad 65 rokov,
  • pracuj├║ci v uzavret├Żch priestoroch,
  • ─żudia s tmav┼íou poko┼żkou,
  • osoby s vysok├Żm percentom telesn├ęho tuku ÔÇô ob├ęzni pacienti,
  • veg├íni a vegetari├íni.

Pacienti s ur─Źit├Żmi zdravotn├Żmi ┼ąa┼żkos┼ąami:

  • vr├ítane Crohnovej choroby,
  • cystickej fibr├│zy,
  • celiakie ÔÇô m├┤┼żu ovplyvni┼ą schopnos┼ą ─Źreva absorbova┼ą vitam├şn D z potravy.

Pacienti u┼ż├şvaj├║ci ur─Źit├ę lieky, ktor├ę m├┤┼żu naru┼íi┼ą metabolizmus vitam├şnu D:

  • kortikosteroidy (napr. Prednison),
  • lieky na chudnutie,
  • lieky zni┼żuj├║ce hladinu cholesterolu.

Ako doplni┼ą vitam├şn D?

Vitam├şn D sa d├í prirodzene doplni┼ą prostredn├şctvom v├Ż┼żivy, najm├Ą konzum├íciou r├Żb, pe─Źene, vaje─Źn├ęho ┼ż─║tka alebo u┼ż├şvan├şm ┼ípecifick├Żch v├Ż┼żivov├Żch doplnkov.

 

Pou┼żit├í literat├║ra:

BIKLE, D. D.: Role of vitamin D, its metabolites, and analogs in the management of osteoporosis. Rheum Dis Clin North Am. 1994 Aug;20(3):759-75. PMID: 7984788.

CARLBERG, C.,┬áHAQ, A.:┬áThe concept of the personal vitamin D response index.┬áJ Steroid Biochem Mol Biol., 2018; 175(1), s. 12 ÔÇô 17.

EBELING, P.R.,┬áADLER, R.A.,┬áJONES, G. et al. : Management of Endocrine Disease: Therapeutics of Vitamin D.┬áEur J Endocrinol,┬á2018; 12;179(5), s. 239 ÔÇô 259.

HINTZPETER, B., et al. : Higher Prevalence of Vitamin D Deficiency Is Associated with Immigrant Backround among Children and Adolescents in Germany, Journal of Nutrition, 2008; 138(8), s. 1482 ÔÇô 1490.

LIPS, P.: Vitamin D physiology. Prog Biophys Mol Biol. 2006 Sep;92(1):4-8. doi: 10.1016/j.pbiomolbio.2006.02.016. Epub 2006 Feb 28. PMID: 16563471.

MOUKAYED, M., GRANT, V.B. : Molecular link between vitamin D and cancer prevention. Nutrients, 2013;5(1), s. 3993 ÔÇô 4021.