Vitam├şn D- D├┤le┼żit├Ż vitam├şn pre ┼żeny v menopauze

Vitam├şn D je d├┤le┼żit├Żm spojencom pre zdravie ┼żien najm├Ą po─Źas menopauzy. M├í mnoho d├┤le┼żit├Żch biologick├Żch funkci├ş, napr├şklad prispieva k spr├ívnemu fungovaniu imunitn├ęho syst├ęmu a je tie┼ż zapojen├Ż do mechanizmov, ktor├ę podporuj├║ vstreb├ívanie v├ípnika. Ten je jedn├Żm z hlavn├Żch stavebn├Żch kame┼łov kost├ş.

Menopauza ÔÇô d├┤le┼żit├Ż moment v ┼żivote ┼żeny

Menopauza je d├┤le┼żitou etapou v ┼żivote ka┼żdej ┼żeny. Pr├íve v tomto obdob├ş sa┬á produkcia vitam├şnu D v tele v├Żrazne zni┼żuje a ┼żeny s├║ tak vystaven├ę riziku jeho nedostatku.

Naj─Źastej┼íie pr├şznaky menopauzy

Vlastn├í menopauza je definovan├í ako jeden rok po vymiznut├ş men┼ítrua─Źn├ęho cyklu alebo ┼ípinenia (mal├ę kvapky krvi). V predch├ídzaj├║com obdob├ş, ktor├ę m├┤┼że trva┼ą a┼ż nieko─żko rokov (obdobie perimenopauzy), sa m├┤┼żu objavi┼ą ┼ąa┼żkosti, ako napr.:┬á

  • n├ívaly hor├║─Źavy
  • podr├í┼żdenos┼ą a zmeny n├ílady
  • poruchy sp├ínku
  • zv├Ż┼íenia hmotnosti
  • spomalenia metabolizmu

Menopauza za─Ź├şna v priemere okolo 50. roku ┼żivota (pred 45. rokom ┼żivota je definovan├í ako skor├í menopauza). Doch├ídza k drastick├ęmu zn├ş┼żeniu produkcie horm├│nov (estrog├ęnu a progester├│nu) vo vaje─Źn├şkoch. Hormon├ílne zmeny sp├┤sobuj├║ poruchy, ktor├ę charakterizuj├║ skor├ę ┼ít├ídi├í menopauzy. Okrem spom├şnan├Żch ┼ąa┼żkost├ş m├┤┼że by┼ą menopauza sama o sebe rizikov├Żm faktorom.

Menopauza

Pre─Źo je vitam├şn D u┼żito─Źn├Ż pri menopauze?

Zn├ş┼żen├í hladina estrog├ęnu m├┤┼że by┼ą spojen├í s rizikom:┬á

  • osteopor├│zy (stav, ktor├Ż vedie ku l├ímavosti a oslabeniu kost├ş)┬á
  • osteop├ęnie (t. j. ├║bytku kostnej miner├ílnej hustoty, ktor├Ż vedie k zv├Ż┼íen├ęmu riziku zlomen├şn)

Po─Źas menopauzy a s postupuj├║cim vekom sa proces remodeliz├ície kostn├ęho tkaniva spoma─żuje. Hustota kost├ş sa m├┤┼że r├Żchlo zni┼żova┼ą, ─Ź├şm sa zvy┼íuje riziko osteopor├│zy. K rizikov├Żm faktorom osteopor├│zy patr├ş (okrem veku a menopauzy) aj nedostato─Źn├Ż pr├şjem v├ípnika a vitam├şnu D. Okrem toho zdravie kost├ş z├ívis├ş aj od podpory svalov├ęho syst├ęmu.

Vitam├şn D je d├┤le┼żit├Ż pre vstreb├ívanie v├ípnika a fosforu v ─Źreve a pre udr┼żanie norm├ílnej hladiny v├ípnika v krvi.┬á

Pr├şchod menopauzy m├┤┼że by┼ą preto pr├şle┼żitos┼ąou na na┼ítartovanie zdrav┼íieho a akt├şvnej┼íieho ┼żivotn├ęho ┼ít├Żlu, s cie─żom zn├ş┼żi┼ą ovplyvnite─żn├ę rizikov├ę faktory t├Żchto ochoren├ş. Odborn├şci sa zhoduj├║, ┼że spr├ívne stravovacie n├ívyky (zabezpe─Źenie dostato─Źn├ęho pr├şsunu ┼żiv├şn, ako napr. v├ípnik, hor─Ź├şk, drasl├şk a vitam├şny), pohyb a cvi─Źenie, ako aj vyl├║─Źenie faj─Źenia a nadmernej konzum├ície alkoholu m├┤┼żu pom├┤c┼ą zvl├ídnu┼ą niektor├ę pr├şznaky menopauzy.

Ako si doplni┼ą vitam├şn D v menopauze?

Aby si ┼żeny v menopauze udr┼żali zdrav├ę kosti a svaly, odpor├║─Źa sa jes┼ą vyv├í┼żen├║ stravu so zdrojmi v├ípnika a vitam├şnu D. Tie┼ż je vhodn├ę cvi─Źi┼ą a vystavova┼ą sa primeran├║ dobu slne─Źn├ęmu ┼żiareniu.┬á

Pod─ża odborn├şkov m├┤┼że pobyt na slnku meni┼ą mno┼żstvo vitam├şnu D produkovan├ęho na┼í├şm telom. Existuje mnoho faktorov, ktor├ę ovplyv┼łuj├║ mno┼żstvo vitam├şnu D syntetizovan├ęho v ko┼żi. Patria medzi ne zemepisn├í ┼í├şrka, ro─Źn├ę obdobie, oz├│nov├í vrstva a mraky (ktor├ę ─Źiasto─Źne absorbuj├║ UVB l├║─Źe), vlastnosti povrchu (ktor├ę odr├í┼żaj├║ ultrafialov├ę ┼żiarenie), ─Źas str├íven├Ż vonku, pou┼ż├şvanie opa─żovac├şch kr├ęmov, farba poko┼żky a vek.┬á

Ke─Ć slnko svieti na tv├ír, ruky, nohy alebo chrb├ít, pokryje t├Żm asi 80 % potreby vitam├şnu D. Zvy┼ín├Żch 20 % by sa malo prija┼ą prostredn├şctvom stravy. Potravinov├Żm zdrojom s├║ najm├Ą tu─Źn├ę ryby (slede, sardinky, makrela, losos, tuniak), pe─Źe┼ł a olej z rybej pe─Źene, vaje─Źn├Ż ┼ż─║tok a huby.┬á

V pre ┼żeny tak ch├║lostivej ┼żivotnej f├íze, akou je menopauza, je mo┼żn├ę dop─║┼ła┼ą vitam├şn D u┼ż├şvan├şm doplnkov ako Vitamin D3. T├║to mo┼żnos┼ą je v┼íak v┼żdy potrebn├ę konzultova┼ą so svoj├şm praktick├Żm lek├írom alebo gynekol├│gom.

Ak├í forma u┼ż├şvania vitam├şnu D je naj├║─Źinnej┼íia ?

Trh s vitam├şnom D je v dne┼ínej dobe naozaj pestr├Ż. Vitam├şn D existujete v mnoh├Żch form├ích u┼ż├şvania. Okrem kaps├║l, olejov ─Źi kvapiek, je ob─ż├║benou novinkou na trhu Vitamin D3 vo forme r├Żchlo rozpustn├ęho filmu, ktor├Ż sa v ├║stach rozpust├ş za p├ír sek├║nd. Nie je potrebn├ę zap├şja┼ą ho vodou, preto predstavuje vynikaj├║ce rie┼íenie pre ka┼żd├ęho, kto m├í probl├ęm s preh─║tan├şm tabliet alebo kaps├║l. Ka┼żd├Ż film obsahuje pre telo potrebn├║ d├ívku vitam├şnu D, ktor├í sa r├Żchlym rozpusten├şm v ├║stnej dutine efekt├şvne vstrebe do tela.┬á

Vitam├şn D3 - Krabi─ŹkyPou┼żit├í literat├║ra:

Vysko─Źil V.: Vitamin D, Klin. Farmakol. Farm 2011; 25(2): 72-75.

https://www.osteoporosis.foundation/patients/prevention/vitamin-d

https://www.medicalnewstoday.com/articles/326167#other-sources

Sunyecz JA. The use of calcium and vitamin D in the management of osteoporosis.┬áTher Clin Risk Manag. 2008;4(4):827-836. doi:10.2147/tcrm.s3552

Hill TR, Aspray TJ. The role of vitamin D in maintaining bone health in older people.┬áTherapeutic Advances in Musculoskeletal Disease. April 2017:89-95. doi:10.1177/1759720X17692502

Holick MF. Vitamin D: important for prevention of osteoporosis, cardiovascular heart disease, type 1 diabetes, autoimmune diseases, and some cancers.┬áSouth Med J.┬á2005b;98:1024ÔÇô7.┬á[PubMed]┬á[Google Scholar]

Holick MF, Siris ES, Binkley N, et al. Prevalence of Vitamin D inadequacy among postmenopausal North American women receiving osteoporosis therapy.┬áJ Clin Endocrinol Metab.┬á2005;90:3215ÔÇô24.┬á[PubMed]┬á[Google Scholar]

Holick MF. Resurrection of vitamin D deficiency and rickets.┬áJ Clin Invest.┬á2006;116:2062ÔÇô72.┬á[PMC free article]┬á[PubMed]┬á[Google Scholar]

Holick MF, Biancuzzo RM, Chen TC, et al. Vitamin D2 is as effective as vitamin D3 in maintaining circulating concentrations of 25-hydroxyvitamin D.┬áJ Clin Endocrinol Metab.┬á2008;93:677ÔÇô81.┬á[PMC free article]┬á[PubMed]┬á[Google Scholar]

ZHANG, M. et al.: Self-microemulsifying oral fast dissolving films of vitamin D3 for infants: Preparation and characterization. In Food Science and Nutrition. 2019, 7(8), 2577-2583.